• Teşrik tekbiri getirmeyi unutmayınız

Gelişim nedir?...

dua dilencisi

Tecrübeli Üye
Süper Moeratör
#1
B879902F-34C9-4962-8544-F2E32E909447.jpeg


Gelişim belli aşamalara bölünmüş ve her biri, önceki aşamaların birikimlerine dayalı olarak oluşan bir süreç içinde gerçekleşir. Gelişim, genetik ve çevresel değişkenlerin karşılıklı etkileşimlerinin ürünüdür ve bireysel farklılıklar gösterir. Gelişim yaşam boyu sürer. Çoğu kez birbiriyle karıştırılan “büyüme” (growth) ile “gelişme” (development) sözcükleri, gerçekte birbirinden farklı kavramlardır. Yapısal artışı dile getiren “büyüme”, bedende gerçekleşen sayısal değişiklikleri içermektedir (kilo, boy artışı gibi). Çocuk, sadece fiziksel olarak büyümekle kalmaz, aynı zamanda onun beyni, kasları ve tüm iç organlarının yapı ve işlevlerinde de değişmeler olur.

İnsan gelişimi biyoloji ve deneyimlerin dinamik ve sürekli etkileşimi ile gerçekleşir. Kültür ve inançlar da çocuk yetiştirme ve çocuk gelişimi ile ilgili alışkanlıkları, inançları ve beklentileri etkiler. Gelişimin omurgasını kendi kendini regülasyon (self regulation) oluşturur. İnsanlar arası etkileşim de sağlıklı gelişim sürecinin temel unsurlarındandır. Gelişim alanları ve bu alanlarda yaşanan niteliksel çeşitlilik sağlıklı gelişimle sorunlu gelişim ayrımını yapmayı bazen güçleştirebilir. Hemen her gelişim alanı kendine özgü bir düzlemde sürer ve diğer gelişim alanları ile etkileşim içindedir. Gelişim sürecinde çok sayıda hassasiyet/kırılganlık (vulnerability) ve dayanıklılık (resilience) faktörleri rol alır. Gelişim alanlarının kendine özgü kritik dönemleri, kırılma noktaları ve duyarlılıkları vardır. Gelişim kelimesi aynı zamanda değişimi de ifade eden, bir kişinin ya da bir özelliğin zamanla değişebileceğini hatırlatan, diğer bir deyişle, zaman faktörünü de hesaba katan bir kelimedir. Gelişim olumlu yönde de olabilirken, duraklama ve gerileme gibi olumsuz yönlerde de olabilir. Çocuktaki gelişim her alanda yaşanır. Çocuğun boyunun uzaması, kilo alımı, baş çevresi gelişimi gibi fiziksel gelişim parametrelerinin izlenmesi kadar, başını dik tutabilme, oturabilme, yürüme gibi hareket sistemi gelişimini, dil gelişimini, cinsel gelişimi, sosyal becerilerde ve özbakımdaki gelişimi de izlemek mutlak gereklidir. Gelişimin önemi özellikle erken çocukluk döneminde çok daha fazla belirginleşir. Çünkü, gelişimin ve değişimin hızı başka hiçbir yaşam döneminde olmayacağı kadar hızlıdır ve hayatın ilk yıllarında çok sayıda gelişimsel dönemden geçilir. Erken çocukluk döneminde yaşanan bir gelişme, ya da gelişimsel bir gecikme hayatın tümünü etkileyebilecek sonuçlar doğurabilir. Öte yandan, o güne kadar alınan gelişimsel mesafe, gelecekle ilgili öngörüde bulunmayı ve riskleri ortaya koymayı sağlar.
KAYNAKLAR

Aydın A (2000). Gelişim ve Öğrenme Psikolojisi. Alfa Yayınları, İstanbul

Aydoğmuş K (1995). Ana-Baba Okulu. Remzi Kitabevi. İstanbul

İşeri E (2006). Gelişim ve Gelişim Kuramları. Bebek Psikiyatri Kursu 18-19 Mart 2006, Ankara

Söhmen T. Çocuk Ruhsal Gelişimi.

Yavuzer H (1994). Çocuk Psikolojisi. Remzi Kitabevi. İstanbul.



KONUŞMA VE DİL GELİŞİMİ
Dil gelişiminde etkili olan temel faktörler nelerdir?

Dil insanı diğer canlılardan ayıran en önemli becerilerden biridir ve oldukça karmaşık bir gelişimin ürünüdür. İletişim bir organizmanın ürettiği ve başka organizmalar için anlamlı olan ve böylelikle davranışları etkileyen sinyallerden oluşur. İletişimde işaret ve sembol olmak üzere iki çeşit sinyal vardır. Dil ise iletişimde sembollerin kullanılmasıdır. Dilin iki temel bileşeni vardır:


Reseptif dil (Alıcı dil, anlama dili)
Ekspresif dil (Anlatım dili)
Dil ve konuşma gelişiminin en yoğun yaşandığı dönem yaşamın ilk 3 senesidir. Bu yıllar beyinde gelişim ve olgunlaşmanın en yoğun yaşandığı yıllardır. Dil gelişimi için doğuştan gelen donanım ve zengin ses ve görüntü içeren dış ortam gerekli olur. Alıcı dil anlatım dilinden önce gelişir. Bebeğin ilk kelimeleri çıkarmadan önce ses ve hareketleri ile iletişim kurduğu döneme prelinguistik dönem denir ve bu dönemde dinleme, izleme ve paylaşma, sesleri deneme, sesleri anlamlarla eşleştirme ve son olarak da kelime üretimi gerçekleşir. Dilin kazanılması, doğrudan çocuğun bilişsel gelişimine dayanmakta olup zihinsel uyum süreçlerinin herbiri algılama, kavram geliştirme ve dilin kazanılmasıyla yakından ilişkilidir. Dil gelişimini etkileyen etmenler arasında genetik, algısal, bilişsel, nörolojik gelişim, fiziksel ve ruhsal durum, anne-bebek etkileşimi, sosyal çevre, cinsiyet, aile yapısı, iki dillilik ve sosyokültürel etmenler sayılabilir. Sonuç olarak tüm bebekler dili öğrenmeye öncelikle kullanılan dildeki sesleri öğrenmekle başlarlar. Seslerden hecelere, cümlelere ve dilin tam olarak anlaşılmasına dek süren süreç içinde sıra değişmezken, gelişimin hızı tüm bu etmenlerden etkilenmektedir. İlk 3 ayda fonemler (konuşma sesleri), 3-9 aylarda morfemler (ses birleşimi, kelime oluşturma), 9-18 aylarda sentaks (grammar, cümle oluşturma), 18-36 aylarda semantik (kelime ve cümlenin anlamını kavrama) gelişimi olur. Zamanla prozodi (konuşmanın tonlama ve ritmi) ve pragmatic dil kullanımı (dilin sosyal iletişim için etkin kullanımı) gelişimleri gerçekleşir. Bebeğin çıkardığı sesler ve kelimeler:

0-2 ay: Refleks ağlama ve vejetatif sesler
2-5 ay: Cooing (gıgıldama), gülümseme
4-8 ay: Ses oyunu, babbling (agulama, hece çıkarma)
6-8 ay: Tekrarlayan babbling
9-18 ay: Jargon babbling, ilk kelimeler
18 aylık olduğunda bebek bir düzine sözcüğü tek tek söyleyebilir.
İkinci yılın sonuna doğru iki sözcüğü biraraya getirebilir ve sözcük dağarcığı 200'e ulaşır.
2,5 yaş ile birlikte çocuğun sözcükleri 400 civarına ulaşır.
 
Moderatörün son düzenlenenleri:

Benzer konular

El-Emin

Tecrübeli Üye
Administrator
#2
Gelişim; Kişinin döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil, duygusal ve sosyal yönden (büyüme, olgunlaşma ve öğrenmenin etkileşimiyle) son aşamasına ulaşıncaya kadar sürekli ilerleme kaydeden değişimidir. Örneğin; çocuk kas ve kemikleri yeterli olgunluğa erişip, tırmanmasını öğrendiğinde ağaca tırmanabilir. (hareket gelişimi) Gelişim kavramı çoğumuz tarafından büyüme kavramı ile karıştırılmaktadır. İkisi birbirine bağımlı ancak farklı kavramlardır. Gelişim bireyin; öğrenmesi, anlaması, duyması, konuşması, etrafıyla ve kendisiyle ilişkileri, yürümesi, el kol hareketleri, oyunları gibi özelliklerini kapsar, büyüme ise nicelik (sayı) olarak artışı ifade eder.
Gelişim İlkeleri;
1- Gelişim hem biyolojik faktörlerden hem de çevreden etkilenir.
2- Gelişimde bireysel farklılıklar söz konusudur. Her birey benzer süreçleri farklı dönemlerde yaşayabilir.
3- Gelişimde bir sıra vardır:
4- Gelişim baştan ayağa doğrudur. Çocuk önce başını tutmayı sonra oturmayı ardından yürümeyi öğrenir.
5- Gelişim içten dışa doğrudur. Çocuk önce nesneye uzanır, onu elleriyle kavrar daha sonra parmaklarını kullanmaya başlar.
6- Gelişim genelden özele doğrudur. Çocuk önce büyük kas kontrolünü hada sonra küçük kas kontrolünü kazanır (önce ellerini kullanmayı daha sonra kalem tutmayı öğrenir)
7- Gelişimin hızı her yaşda aynı değildir.
8- Gelişim tüm alanlarıyla bir bütündür. Herhangi bir gelişim alanının aksaması diğer alanlarıda olumsuz etkileyebilir.
9- Gelişim devamlılık gösteririr, yaşam boyu devam eder.
 

El-Emin

Tecrübeli Üye
Administrator
#3
Gelişim; organizmanın döllenmeden başlayarak bedensel, zihinsel, dil,
duygusal,sosyal yönden belli koşulları olan en son aşamaya ulaşıncaya kadar
sürekli ilerleme kaydeden değişimdir.
Organizmanın büyüme, olgunlaşma,
öğrenme etkileşimleri ile sürekli olarak ilerleme kaydetmesidir.
Gelişme bir
“üründür’’ve buna bağlı olarak “olgunlaşma bir “süreç’’
olmaktadır.
Olgunlaşma ve öğrenme olmadan da “gelişim “ olmaz.

Örneğin bir çocuğun bisiklet sürmesi devinimsel bir gelişmedir. Çocuk,
bedenen ve kas olarak yeterli olgunluğa erişmeden bisikleti süremez. Yeterli
olgunluğa ulaşınca da bisikleti sürmeyi öğrenmemişse bisikleti sürme davranışını
gösteremez.
Başka bir tanım olarak gelişim; organizmanın bedensel, duygusal,
zihinsel ve sosyal yönlerden sistemli olarak büyümesi, değişmesi ve istenilen
görevleri yerine getirebilecek düzeye gelmesidir. Çevre ve kalıtım arasındaki
sürekli ve karşılıklı etkileşimin ürünüdür.
Gelişim organizmanın belli bir
düzen içersinde ve kalıcı olarak gösterdiği değişimi kapsar.

Kısa bir süre için meydana gelen ya da hastalık
nedeniyle meydana gelen değişim “gelişim” sayılmaz
Gelişim süreci:
BÜYÜME
-OLGUNLAŞMA- ÖĞRENME.
Büyüme, olgunlaşma ve öğrenme; yaşantı sonucu kişide
gözlenebilir nitelik ve nicelik boyutundaki değişiklikleri içerir. Gelişimde
bedensel özellikler birbirleriyle ilişkili olarak bir
bütünlük içinde
değişir. Örneğin bir çocuğun ıslık çalabilmesi parmaklarındaki kasların
olgunlaşmasıyla ilgilidir. Çocuk, parmakla dudak arasındaki iş birliği sonucu
ıslık çalma eylemini gerçekleştirir. Islık çalma eyleminde bireyden beklenen
çaba, bireyin gelişiminde kendisinden beklenen görevleri yapabilecek davranış
değişikliğini gösterme çabasıdır.