Avrupa tarihinin 10 büyük den 3 büyük yalani

mona

Acemi Üye
Silver
#1
Amerika?nin kesfi yalani

Avrupa?nin aslinda epeyce geç kalmis ?kesifler çaGi?, Kristof Kolomb?un Hindistan?a gitmek için yola çikip tesadüfen Amerika?yi kesfetmesiyle baslatilir ve amaci, dünyayi tanimak ve disa açilmak gibi masum sebeplerle açiklanir. Oysa gemide tuttuGu seyir defterinden gerçek niyetini öGrenmek mümkündür Kolomb?un: Tutsak aldiGi yerlileri çalistirarak elde edeceGi altin ve gümüsleri gemilerle Portekiz?e getirmek ve ?kâfirler?in, yani Müslümanlarin elindeki kutsal topraklari ele geçirmek. Bunu bir Haçli seferiyle gerçeklestirmeyi düslüyordu masum kâsifimiz. Kolomb?un, Müslümanlarin bulunduGu ülkelerin doGusunda bulunan efsanevî Hiristiyan Kral Prester John?un yardimini saGlamak ve böylece bir sandviç harekâtiyla Islam tehdidini bertaraf etmek üzere Hindistan?a gittiGini de okuyunca mesele iyice çetrefillesiyor.

Bu yalanin bir baska boyutu da su: 1492, Amerika?nin kesif tarihi deGil, sonradan ?Amerika? adi verilen topraklarin isgal tarihidir. Zira Amerika, Kolomb?dan yüzyillar önce Vikingler tarafindan kesfedilmis, bazi Müslüman gemiciler Güney Amerika?ya gidip gelmis, nihayet son ortaya atilan iddiaya göre ise Çinli bir Müslüman olan Zeng He, bu defa Çin?den yola çikarak Amerika?ya ulasmistir. Velhasil Kristof Kolomb, Amerika?nin ilk deGil, son kâsifidir.


Bilimsel devrim yalani

Bazi yalanlar tekrarlana tekrarlana apaçik doGrular katina çikabiliyor. ?Bilimsel devrim? terimi ilk kez 1939?da ortaya atiliyor. Yine de onu bir kitabin kapaGinda görmek için 15 yilin geçmesi gerekecektir. Hepi topu 50 yillik bir ömrü bulunan bu terimin dimaGimizi böylesine felç etmesi de gösteriyor ki, bir büyücülük olayiyla karsi karsiyayiz. Tek farki, büyünün bilimsel bir kilikla yapiliyor olmasi.

California Üniversitesi?nde sosyoloji profesörü olan Steven Shapin, ?Bilimsel Devrim? adli kitabina bu yalanin tarihini yazmakla basliyor. Shapin?e göre ?bilim? ve ?bilim adami? terimleri ancak 19. yüzyilda kullanima girmis olup 20. yüzyil baslarina kadar da yayginlasmamistir. Yani bilimin kamuoyu nezdinde bugünkü deGerini kazanmasi, dün denilecek kadar yeni olaydir. Dolayisiyla hem Avrupa, hem de Osmanli tarihine, bilimin bugün kazanmis olduGu yeni çerçeveden bakarsak fena halde çuvallariz.

Bugün ?bilimsel devrim? denilince akan sular durur. Birisi Kopernik, Galile ve Newton?dan söz etti miydi, ayet duymusçasina sessizliGe bürünür çehreler. Dudaklar bükülür, anlamli anlamli kafalar sallanir, ?Elin adami neler yapmis bizimkiler uyurken? nutuklarina siGinilir. Oysa meselenin iç yüzü hiç de öyle deGildir.

Mesela Newton?un yasadiGi devirde Cambridge Üniversitesi?nin hali niceydi, biliyor muyuz? Okuyacak öGrenci bulamayan üniversite, öGrenci çekebilmek için indirim üstüne indirim yapiyor, hocalar okulu cazip hale getirebilmek için birakin sinifta birakmayi, talebeye sinif atlatiyorlardi, sinif! Üstelik ayni zamanda bir ilahiyatçi da olan Newton, buluslarinin bilimsel sonuçlarindan çok, kafasindaki din kavrami açisindan tasidiGi anlamla ilgileniyor, HiristiyanliGin dünyaya nasil yeniden hakim olacaGini tahmine çalisiyordu. Bunun için ayri bir kitap bile yazdiGini biliyoruz. Üstelik zat-i devletleri, büyücülükle de istigal ederdi. Hatta bu yüzden adi, çaGdaslari arasinda ?son büyücü?ye dahi çikmistir.

Daha ?bilimsel devrim?in Müslümanlardan çalinan bilgilerle yapildiGi üzerinde durmadik. Galile?ye ?süredurum ilkesi?ni ilham veren Nasirüddin Tusi?nin 13. yüzyildaki bulusundan haberimiz yoksa saf saf Avrupa?daki bilimsel devrim yalanina inanmaya devam ederiz elbette.


Sanayi devrimi yalani

Bir ?sanayi devrimi? lafidir gidiyor. Orta mali siyasetçisinden mahalle mektebi seviyesine inmis bazi üniversitelerin hocalarina kadar yiGinla insan, sorgu sual etmeden, ?Eller aya, biz yaya? teranesini tutturmus, Avrupa?nin sanayi devrimini gerçeklestirdiGini, bizimse bu ?evrensel gelisme?yi iskalayip çaGdaslik trenini kaçirdiGimizi tekrarliyorlar.

Nasil ?bilimsel devrim?, tarihçilerin, seçtikleri bir zaman dilimine yüzyillar sonra yapistirdiklari bir yafta ise, ?sanayi devrimi? de 19. yüzyilin ortalarina doGru coskuyla kesfedilmis ve bu yüzden bazi özellikleri abartilmis jenerik bir terimdir. Filmin jeneriGi, filmin kendisi olabilir mi?

Sanki Sanayi Devrimi bütün Avrupa?da ayni anda olmus bitmis bir olay gibi sunulur bize. Halbuki Ingiltere?de giderek hizlanan ve istikrarli bir tarzda gelisen sanayilesme, Fransa?da aGir aksak ilerlemis ve büyük ölçüde Ingilizleri taklit etmistir. Ingiltere?ye adamlar yollanmis ve hem makine, hem de isçi getirtilmistir. Böylece Fransa için bir Sanayi Devrimi?nden deGil, olsa olsa Ingiliz makine sisteminin girisinden söz edebiliriz.

Bilimsel buluslarin Sanayi Devrimi?ni hazirladiGi iddia ediliyor. Hiç alakasi yoktur. Mesela buhar gücüyle çalisan makineyi tasarlayan James Watt bilim adami deGil, amatör bir mucitti. Çelik sanayiinin babasi kabul edilen John Wilkinson bir isadamiydi. Tekstil dokuma tekniGinde çiGir açan iplik eGirme makinesi tasarimini baskasindan araklayan Samuel Arkwright, inanmayacaksiniz belki ama bir berberdi!

Baska kuskular da var. Mesela ?Sanayi Devrimi?nde geçtiGi ileri sürülen sahneler, ancak 70 yil sonra yasanmis olabilir.? diyor Minnesota Üniversitesi?nden Herbert Heaton. Yani sonraki yillarda cereyan etmis olaylari önce olmus gibi gösterme numaralari da söz konusu. Düsünün bir, Ingiltere?de 1830?larda bile pamuk isçilerinin sayisi, evlerde çalisan halayiklarin sayisindan azdi. 1850?de Yorkshire sehrinde yün eGirme isinin hâlâ elle yapildiGini gösteren kanitlar mevcut. Hatta 1877?de, makinelerdeki kadar ucuza elle dokuma yapan bir imalatçi yasiyordu Ingiltere?de. Bu Fransa ve Almanya için haydi haydi böyleydi.

Sanayilesme sadece üretim artisiyla deGerlendirilemez. Önemli olan hangi bedeller karsiliGinda basarildiGi deGil midir? Ingiltere?de uyusturucu neden yaygindir bilir misiniz? Fabrikalarda geçen uzun gecelerde anneler bebeklerini uyutmak için afyon kullaniyorlardi da ondan. Tarih, ne yazik ki acimasizdir.



zaman gazetesinin turkuaz ekinden alintidir
yazar:mustafa armaGan
 

Benzer konular

Ziyaretçilerden Sorular

2
  • Cevaplanmamış Konu
Cevaplar
1
Görüntüleme
133
Ayşe Hatun
Cevaplar
0
Görüntüleme
2,225